PUBLICATIONS - DUTCH Lokale ondernemingen en nieuwe kapitaalmarkten Als advocaat krijg je in de ondernemingsrechtpraktijk vaak te maken met verschillende aspecten van financiering van een onderneming. In dit artikel ga ik dan ook even een licht werpen op de financiering van de onderneming, in relatie tot kapitaalmarkten (een kapitaalmarkt of beurs is niets anders dan een plaats waar vraag en aanbod van kapitaal elkaar ontmoeten). De traditionele manier van financiering van een (nieuwe) onderneming hier op Aruba betreft vaak inleg van eigen vermogen, dan wel een lening van een familielid of vriend, gecombineerd met een bankkrediet. Het bankkrediet wordt boven een bepaald bedrag alleen verstrekt indien de ondernemer zich persoonlijk garant stelt en/of zekerheid (bijvoorbeeld hypotheek op eigen huis) geeft voor terugbetaling van de lening en de interest. Indien de ondernemer geen of onvoldoende zekerheid kan verstrekken voor zijn kapitaalbehoefte zal hij thans op Aruba normaal gesproken niet veel opties hebben. Hij kan wellicht aankloppen bij de Aruba Investeringsbank, die gelet op haar doelstellingen wellicht bereid zal zijn wat meer risico te nemen bij bepaalde projecten, doch die eventuele bereidheid zal ook een grens kennen. Zo komt het alhier dus te verkeren dat ondernemingen met een bovenmatige financieringsbehoefte, tegen een zgn. “financieringsplafond” (men kan niet starten of groeien bij gebrek aan voldoende investeringskapitaal) stuiten. In landen waar evenwel een kapitaalmarkt bestaat, zoals Nederland en de Verenigde Staten, kan men via uitgifte van aandelen of obligaties op een beurs zoals Euronext of New York Stock Exchange, het benodigde kapitaal aantrekken (“raise capital”). Het aantrekken van kapitaal geschiedt door middel van een zogenaamde “offering memorandum”/“prospectus”: dit betreft een document dat de potentiële investeerder informatie verschaft, waarop hij zijn beslissing om al dan niet in de betreffende onderneming te investeren kan baseren. Het prospectus omschrijft doorgaans o.a. de geschiedenis en voorgenomen activiteiten van de onderneming, wat men met het gevraagde kapitaal zal gaan doen, de verwachte winstprognoses, alsmede waarschuwingen in verband met een bepaald risicoprofiel (ondernemen/beleggen is immers risico nemen). Vaak bevat het prospectus tevens afschriften van bepaalde relevante documenten (bijvoorbeeld de statuten van de N.V., een recente jaarrekening, contracten, eventuele licenties, etc., etc.). Het prospectus mag geen misleidende of valse informatie bevatten, anders kan er (strafrechtelijke en/of civiele) aansprakelijkheid uit voortvloeien (vgl. o.a. arresten Hoge Raad NJ 2003, 716 en NJ 2004, 681). Alhoewel Aruba nog geen eigen kapitaalmarkt kent, zijn vele grote investeringen (en daarmee een groot gedeelte van de zichtbare economische ontwikkeling) alhier tot stand gekomen, althans mogelijk geworden via directe of indirecte aantrekking van kapitaal. Divi Corporation, de voorloper van de huidige operator van de Divi Resorts, heeft in het verleden via emissie van obligaties vele miljoenen dollars op de Amerikaanse kapitaalmarkt aangetrokken. De renovatie en uitbreiding van de luchthaven Reina Beatrix is gefinancierd via uitgifte van obligaties. Het La Cabana Resort, de Sun Development projecten en Swain Warf (Harbour Town) zijn in overwegende mate gefinancierd via obligaties en het verkopen van time share (een “time share” is in feite een soort “financieel instrument”, dat relatief liquide is: het behoudt vaak een bepaalde waarde en men kan het uitwisselen of weder verkopen). Zowel Coastal (El Paso Corp.), Valero Energy Corp. als Marriott International Inc. zijn publieke ondernemingen die genoteerd staan op de New York Stock Exchange (“NYSE”), en hun kapitaal dan ook mede aan een of meerdere kapitaalmarkten ontlenen. De belegging van pensioeninleg van het Arubaanse pensioenfonds geschiedt voor een groot deel op kapitaalmarkten. Een groot gedeelte van de “airlift” van toeristen naar Aruba, wordt verzorgd door publiekelijk genoteerde ondernemingen zoals American Airlines (NYSE), Delta Airlines (NYSE), United Airlines (NYSE), Avianca (bolsa de valores de Colombia) en Air France-KLM (Euronext). Tenslotte schrijven op de NYSE genoteerde buitenlandse beleggingsfondsen zich niet zelden in op uitgifte van obligaties van het Land Aruba, en voorzien alzo in de financieringsbehoefte van het Land. Een interessante ontwikkeling voor Arubaanse ondernemingen is de ontwikkeling van zogenaamde “micro exchanges”: elektronische (Internet) micro beurzen die in een “niche markt” springen waar de grotere beurzen hun neus voor ophalen, of vanwege hun traditionele organisatie, gewoon te duur voor zijn: het aanbieden van kleine markten voor het aantrekken van kapitaal voor ondernemingen met een financieringsbehoefte vanaf zo’n USD 600.000,00. Gemelde beurzen concentreren zich vaak op zgn. “private placements”: relatief goedkope plaatsing van aandelen van (al dan niet startende) ondernemingen bij een selecte groep van “gekwalificeerde” of professionele investeerders (investeerders die geacht worden te weten wat voor risico’s zij nemen, en dit risico ook te kunnen dragen, zie bijv. artikel 48 Landsverordening Toezicht Kredietwezen: investeerders in schuldbrieven voor meer dan AWG 100.000,00). Tenslotte bieden gemelde micro exchanges de mogelijkheid voor het creëren van markten voor nieuwe financiële instrumenten (bijvoorbeeld de “single stock future”). In zijn boek “Capital Market Revolution, the future of markets in an online world”, voorziet schrijver Patrick Young dat micro exchanges het einde zullen betekenen van traditionele beurssystemen. Traditionele (zogenaamde “open outcry”) systemen zijn namelijk o.a. gebonden aan een fysieke ontmoetingsplaats. Micro exchanges kennen geen fysieke of geografische beperkingen, ze benutten immers de elektronische dimensie van het Internet. Conclusie: feit is dat een niet onbelangrijk gedeelte van de economische ontwikkeling van Aruba (airlift, raffinaderij, time share, hotels, pensioenbelegging) de laatste 20 tot 30 jaar tot stand is gekomen via kapitaal vergaard hetzij op kapitaalmarkten c.q. via financiële instrumenten, en dit is een trend die zich zal blijven doorzetten. Een elektronische micro exchange biedt voor een potentiële kapitaalmarkt voor Aruba een concrete oplossing, alsmede voor de verdere ontwikkeling van Aruba als een “financial center”. Een micro exchange zal immers ook investeerders van buiten Aruba interesseren voor investering in Aruba. Artikel 6 lid 2 sub a van de Landsverordening Dividendbelasting en Imputatiebetaling (AB 2002 no. 123) kent voorts al een fiscale stimulans: 100% belastingkorting op de opbrengst uit dividenduitkering op beursgenoteerde aandelen. Mr. Andin C.G. Bikker, advocaat/kandidaat-notaris. Email: andin@gobiklaw.com  |
