Sinds eind 1997 is de Landsverordening Administratieve Rechtspraak (LAR) in werking getreden. Deze wet heeft tot doel de burger rechtsbescherming te bieden tegen bepaalde besluiten door de overheid zogenaamde “beschikkingen”. Deze regelgeving geeft de burger eveneens toegang tot de rechter tegen beschikkingen van de overheid. Deze mogelijkheid bestond voorheen grotendeels niet. Voor velen is de LAR thans een ingeburgerd begrip. Het is echter de vraag of de gemiddelde burger volledig bekend is met de mogelijkheden dat deze regelgeving aan de burger biedt. Dit artikel beoogt de lezer in het kort wegwijs te maken in de LAR-procedures.

De LAR kent drie zeer belangrijke begrippen, te weten de beschikking, het bestuursorgaan en de belanghebbende. Een “beschikking” is “een op enig rechtsgevolg gericht schriftelijk besluit van een bestuursorgaan”, bijv. een ministeriële beschikking. Een “belanghebbende” is “degene die door de beschikking rechtstreeks in zijn belangen wordt getroffen” bijv. een burger of een onderneming. Een “bestuursorgaan” is een ambtenaar, dienst, minister of college die enig openbaar gezag bekleed.

Een burger kan pas met het LAR traject beginnen op moment dat hij/zij van een bestuursorgaan een schriftelijke beschikking, bijv. de weigering een vergunning af te geven, heeft gekregen. Is de burger niet blij met delen of de hele beschikking, kan zij op grond van de LAR een bezwaarschrift indienen. Een bezwaarschrift is een schriftelijk stuk gericht aan degenen die de beschikking heeft genomen (geslagen), met het verzoek om de beschikking in kwestie in heroverweging te nemen. De burger kan in dat bezwaarschrift argumenten opnemen om het bestuursorgaan in staat te stellen een zorgvuldige heroverweging te maken. Let op, op grond van de LAR moet het bezwaarschrift binnen een bepaalde termijn in te dienen, 6 weken, doet zij dat niet dan kan dit als gevolg hebben de rechtsbescherming van de LAR verloren gaat. Dit is een zgn. “fatale termijn”.

Ook het bestuursorgaan is gebonden aan fatale termijnen, alleen de gevolgen voor het bestuursorgaan zijn wat anders. Het bestuursorgaan moet binnen 12 weken na indiening van een bezwaarschrift een beslissing (op het bezwaar) nemen. Indien het bestuursorgaan een nieuwe beschikking neemt en de burger heeft daarmee vrede, dan is voor de burger daarmee het LAR traject voorbij.

Het bestuursorgaan kan naast een eigen heroverweging ook afwachten totdat een onafhankelijke commissie “De Bezwaar advies Commissie” een advies heeft uitgebracht over het verzoek van de burger en de beslissing van het bestuursorgaan.

Nadat de bezwaaradviescommissie het bezwaarschrift heeft ontvangen wordt een hoorzitting georganiseerd, waarin zowel de indiener van het bezwaarschrift als het bestuursorgaan de gelegenheid krijgen om hun standpunten naar voren te brengen. De bezwaaradviescommissie geeft het bestuursorgaan haar advies over de beschikking. Op grond van het advies neemt het bestuursorgaan een nieuwe beslissing. Dit advies is niet bindend voor het bestuursorgaan. Indien het bestuursorgaan het advies van de commissie niet overneemt, is zij wel gehouden zulks deugdelijk te motiveren.

Indien de burger het niet eens is met de beschikking, die door het bestuursorgaan, na het bezwaar, is genomen kan zij de volgende LAR stap nemen namelijk, zij kan in beroep gaan bij het Gerecht in Eerste Aanleg. Het Gerecht in Eerste Aanleg fungeert als beroepsinstantie, zowel voor degene die het bezwaarschrift heeft ingediend, als voor eventuele derde belanghebbende(n) die door de beslissing op het bezwaarschrift rechtstreeks in zijn belang is getroffen. Een beroepschrift moet worden ingediend binnen zes weken nadat de beschikking is genomen, dan wel binnen 8 weken, indien na verloop van 12 weken het bestuursorgaan geen beschikking heeft genomen op het bezwaarschrift. Ook hier is er sprake van een “fatale termijn”.

Het instellen van bezwaar dan wel beroep schorsen de werking van de beschikking in beginsel niet. Wel heeft de burger de mogelijkheid om de rechter te verzoeken om de beschikking te schorsen. Dit kan echter alleen als de burger aannemelijk kan maken dat zulks nodig is ter voorkoming van onevenredig nadeel in verhouding tot het belang dat het bestuursorgaan heeft bij een onmiddellijke uitvoering van de beslissing.

Sinds kort bestaat ook de mogelijkheid om van de beslissing op het beroepschrift in hoger beroep te gaan. In dat geval wordt de zaak door het Hof, welke uit 3 rechters bestaat, behandeld. De termijn voor het indienen van een hoger beroepschrift bedraagt 6 weken na de uitspraak in eerste aanleg.

mr. Milko G.A.Baiz<BR>E-mail: milko@gobiklaw.com