Eind 2003 ontstond grote commotie op Aruba, voornamelijk bij ELMAR, omdat zou zijn geconstateerd dat elektriciteitsmeters op grote schaal zouden zijn aangetast, zodat minder zou worden gemeten dan het werkelijke verbruik. In bepaalde van deze gevallen is gebleken dat een derde, tegen betaling, de meters van ELMAR heeft gemanipuleerd door een bepaalde (kunst)stof of onderdelen op de meters te plaatsen, met als gevolg dat de meter een verkeerde lezing gaf van het daadwerkelijke elektraverbruik.

In een aantal rechtzaken tegen ELMAR, heeft de rechter in eerste aanleg geoordeeld dat ELMAR niet zonder meer kon overgaan tot het afsluiten van elektriciteit zonder dat er is komen vast te staan dat met de meters was gefraudeerd. Daarnaast heeft de rechter in eerste aanleg bepaald dat de vergoeding die ELMAR in rekening wenste te brengen, vermeerderd met het maximale geschatte verbruik gedurende de vermoedelijke manipulatieperiode, niet redelijk was.

Onlangs heeft de rechter in hoger beroep het oordeel van de rechter in eerste aanleg teruggedraaid. In het kort heeft de appelrechter geoordeeld dat op de verbruiker een risicoaansprakelijkheid rust met betrekking tot de installaties van ELMAR. Voorts heeft de rechter geoordeeld dat, indien er sprake is van aanwijzing dat met de installatie is geknoeid, ELMAR zonder enige aankondiging of vervanging van de aangetaste meter, bevoegd is tot afsluiting van de stroomvoorziening over te gaan. Ten slotte oordeelde de rechter dat de maximale vergoeding die ELMAR, volgens haar Algemene Voorwaarden, in rekening zou mogen brengen, in sommige gevallen niet onredelijk is.

Wat betekent dit voor de Arubaanse elektriciteitsverbruikers?
Op de verbruiker van elektriciteit rust een risicoaansprakelijkheid met betrekking tot de elektrische installaties van ELMAR die het mogelijk maken om het pand van stroom te voorzien. Dit betekent dat iedere verbruiker maatregelen moet nemen om te voorkomen dat de meter op de een of andere wijze kan worden aangetast. Er rust dan een zorgplicht op de elektriciteitsverbruiker. Om een simpel voorbeeld te geven van wat risicoaansprakelijkheid inhoudt, het volgende. Stel Uw zoon van 9 jaar speelt met zijn vrienden honkbal op de weg en slaat een ruit van de buren kapot. De ouders zijn aansprakelijk voor de door het kind veroorzaakte schade aan de buren en verplicht deze schade te vergoeden. Een ander voorbeeld van risicoaansprakelijkheid is in geval Uw huisdier schade veroorzaakt aan een derde. In geval van auto’s geldt ook dat de eigenaar van de auto aansprakelijk is voor de schade die de auto zou kunnen veroorzaken, los van de vraag of de eigenaar ten tijde van het ongeval zelf bestuurder is van de auto.

Mocht er met de meter zijn gemorreld, dan is de verbruiker, al is het zonder zijn medeweten, aansprakelijk hiervoor. Indien ELMAR ontdekt dat de meter is aangetast, lijkt deze bevoegd te zijn om de stroomvoorziening te staken en de meter voor nader onderzoek mee te nemen, zonder dat een vervangende meter dient te worden geïnstalleerd. Als laatste lijkt ELMAR ook nog een vergoeding in rekening te kunnen brengen door te kijken naar alle elektrische apparaten die zich bij de verbruiker bevinden en de maximale capaciteit daarvan te schatten en dit te vermeerderen met 720 uur (30 dagen x 24 uur) gedurende de vermoedelijke manipulatieperiode. Hetgeen in die periode aan verbruik door de verbruiker is betaald, wordt wel in mindering gebracht. Voor sommigen kan dit bedrag in vele duizenden lopen.

Gelet op de huidige stand van zaken doet U er verstandig aan om de nodige maatregelen te treffen om manipulatie aan de elektriciteitsmeter, die aan Uw woonhuis of (bedrijfs)pand is geplaatst te voorkomen. Dit kan U o.a. doen door ervoor te zorgen dat deze niet gemakkelijk toegankelijk is. Indien U een ruimte of pand huurt kunt U ook, zekerheidshalve, aan ELMAR te vragen om de meter te onderzoeken voordat U die gaat gebruiken. Op die manier kan U ervoor zorgen dat U aan uw zorgplicht jegens ELMAR voldoet. In geval van twijfel kunt U ook ELMAR vragen voor nadere bijstand.

Het oordeel van de rechter in hoger beroep is voorlopig omdat er (nog) steeds een bodemprocedure loopt en de rechter in de bodemprocedure zich niet dient te houden aan het oordeel van de rechter in kortgeding. Voorts kan niet worden uitgesloten dat een of meer betrokkenen tegen het vonnis van de rechter in hoger beroep in cassatie gaat bij de Hoge Raad. In een toekomstige bijdrage zal ik ingaan op de gang van zaken in civiele procedures bij het Gerecht op Aruba, het Hof en de Hoge Raad.

mr. Milko G.A. Baiz.
E-mail: milko@gobiklaw.com